لینوکس چیست و چه کاربردی دارد؟
نرم افزار و سیستم عامل

لینوکس چیست و چه کاربردی دارد؟

نویسنده: تحریریه آن‌دیجیتال

لینوکس چیست؟ سوالی که برای بسیاری از کاربران ایجاد می شود و می خواهند بدانند که واقعا لینوکس (Linux) چیست و چه کاربردی دارد؟ اصلا چرا باید از لینوکس استفاده کرد؟ در مورد لینوکس سوال و جواب های مختلفی مطرح است که ما در این مطلب به همه آن سوال ها پاسخ خواهیم داد.

زمانی که نام لینوکس به زبان می آید برخی افراد آن را هسته سیستم عامل معرفی می کنند. و برخی دیگر می گویند که لینوکس نوعی سیستم عامل همچون ویندوز است. برخی نیز تصور می کنند که لینوکس و اوبونتو (Ubunto) یکی هستند. برای روشن شدن موضوع و دریافت پاسخ تمام این سوالات و دیگر سوالات در مورد لینوکس لازم است بیشتر در این خصوص توضیح داده شود. پس با ما همراه باشد تا ماهیت لینوکس برای شما روشن شود.

در ابتدا باید گفت که تصور بسیاری از کاربران در این باره صحیح است و لینوکس یا Linux به معنی هسته سیستم عامل می باشد و زمانه که عبارت Linux به تنهایی بکار می رود همین مفهوم مورد نظر می باشد. اما گروه دیگر کاربران که تصور می کنند لینوکس همان اوبونتو است و همچون ویندوز می باشد اشتباه است. در حقیقت کل سیستم عامل لینوکس (که همچون ویندوز می باشد) GNU/Linux است که متشکل از هسته لینوکس و ابزار گنو (GNU) می باشد. تا اینجا کلیت موضوع مشخص شد و پاسخ دو سوال اصلی در مورد لینوکس داده شد.

لینوکس چیست؟

همانطور که ذکر شد Linux به خودی خود سیستم عامل نیست و تنها هسته (Kernel) سیستم عامل می باشد که در سال ۱۹۹۱ میلادی اولین نسخه آن منتشر شد. در سیستم عامل هسته بخش اصلی محصوب می شود و نقش مهمی را ایفا می کند. عملیات هایی نظیر کنترل داده‌ها و سخت افزار، مدیریت حافظه و تبادل اطلاعات جزء وظایف هسته در سیستم عامل می باشد.

بنابراین آن چیزی که کاربران در سیستم خود نصب کرده و از آن استفاده می کنند به طور کلی لینوکس نیست و تنها هسته و بخش زیرساخت آن لینوکس می باشد. در حقیقت باید گفت که چیزی با عنوان «سیستم عامل لینوکس» وجود ندارد و آن سیستم عامل مورد استفاده توسط کاربران «سیستم عامل گنو/لینوکس» می باشد.

لازم به ذکر است سیستم عامل رابطی بین نرم افزار و سخت افزار می باشد که مدیریت سخت افزار را در دست گرفته و تبادلات لازم بین برنامه ها و سخت افزار سیستم را انجام میدهد. مدیریت داده ها، مدیریت درایور و سخت افزارهای جانبی، پردازش اطلاعات در پردازنده، ارتباط بین اجزای رایانه برخی از وظایف و عملکردهای سیستم عامل (Operation System) می باشد.

البته در سیستم عامل ویندوز علاوه بر این قابلیت ها که هسته آن می باشد دیگر قابلیت هایی به عنوان رابط کاربری نیز قرار گرفته است که مد نظر ما نمی باشد. با توجه به این موضوع لینوکس نیز همچون هسته ویندوز است که با سخت افزار رابطه دارد اما بخش های مربوط به رابط کاربری در آن وجود ندارد.

سیستم عامل لینوکس

قسمت های مربوط به نرم افزار و رابط کاربری در لینوکس با کمک ابزارهایی پروژه گنو (GNU) قرار گرفته است و به این وسیله لینوکس به یک سیستم عامل کامل تبدیل شده است که کاربران آن را روی رایانه نصب کرده و از آن استفاده می کنند؛ دقیقا شبیه سیستم عامل ویندوز. همین امر باعث شده برخی لینوکس را گنو/لینوکس (GNU/Linux) بیان کنند. GNU/Linux با کمک هسته اصلی لینوکس تبدیل به یک سیستم عامل جامع شده است که کاربران می توانند از آن استفاده کرده و نرم افزارهای مختلفی روی آن نصب کنند. با این حال همچنان برخی GNU/Linux را به اشتباه لینوکس خطاب می کنند.

لینوکس توانایی نصب روی سخت افزارهای مختلف را داشته و از آنها پشتیبانی می کند. انواع تلفن همراه و تبلت، رایانه های شخصی و لپ تاپ، رایانه های بزرگ و ابررایانه، کنسول بازی و مسیریاب ها از جمله سخت افزارهایی هستند که لینوکس آنها را پشتیبانی کرده و روی آنها قابل نصب می باشد.

Linux چگونه توسعه پیدا کرد؟ 

لینوکس در ابتدا به صورت متن باز (Open Source) عرضه شد و هدف از این کار عمومی شدن آن بود. به همین جهت سازنده آن پس از انتشار خبر ساخت لینوکس از همه توسعه دهندگان و متخصصین رایانه دعوت کرد روی این پروژه عمومی کار کنند و آن را گسترش دهند. با توجه به این که لینوکس متن باز بود و توسعه آن هیچگونه محدودیتی نداشت با استقبال برنامه نویسان مواجه شد و در مدت کوتاهی هزاران توسعه دهنده اقدام به دستکاری و بهبود بخشیدن آن نمودند.

تعداد کل افرادی که از ابتدا تا کنون روی لینوکس کار کرده اند به ۴۰۰ هزار نفر می رسد. این تعداد برنامه نویس فعلا روی لینوکس نشان از توجه بالا به آن می باشد و همین باعث شده کاربران بسیاری نیز از لینوکس استفاده نمایند. این توسعه دهنده ها با افزودن امکانات جدید به لینوکس بخش جدیدی به آن اضافه می کنند که به آن توزیع گفته می شود. 

توزیع لینوکس چیست؟

لازم به ذکر است که تمامی توزیع های لینوکس روی هسته اصلی لینوکس ساخته شده اند و تنها بخش هایی از آنها شخصی سازی شده اند. در این قسمت این سوال به وجود می آید که منظور از توزیع چیست؟ پیشتر گفته شد که لینوکس به عنوان هسته سیستم عامل می باشد و گنو (GNU/Linux) با استفاده از آن تبدیل به یک سیستم عامل کامل می شود. اما در این سیستم عامل کامل نرم افزارها کجا هستند؟ چه کسی آنها را خواهد ساخت؟

این قسمت مربوط می شود به توزیع و توزیع در این بخش نقش نرم افزار را بازی می کند. توزیع لینوکس همان نرم افزارهای سیستم عامل لینوکس می باشند که توسط توسعه دهنده های مختلف ساخته می شوند. بنابراین هسته لینوکس به علاوه گنو یک سیستم عامل ایجاد می کند که توزیع های مختلف می توانند در آن اجرا شوند. 

توزیع لینوکس

نظر به این که توسعه دهندگان لینوکس امکان شخصی سازی آن به طول دلخواه را داشتند و دست آنها در این موضوع باز بود در مدت کوتاهی نسخه های فراوان از لینوکس ساخته شد و در اختیار کاربران قرار گرفت. برخی از معروفترین توزیع های لینوکس عبارتند از:

  • Ubuntu
  • Gentoo
  • Mint
  • CentOS
  • Redhat
  • Arch Linux
  • Deepin
  • Debian
  • Fedora
  • openSUSE
  • Slackware

لینوکس چه کاربردی دارد؟

با توجه به متن باز بودن لینوکس و انعطاف پذیری آن کاربردهای زیادی برای آن وجود دارد. مثلا لینوکس در بخش امنیت جای خود را باز کرده و از این نوع سیستم عامل در شبکه زیاد استفاده می شود. گفته می شود حدود ۷۰ درصد فایروال (Firewall) های موجود از این نوع سیستم عامل می باشند. علاوه بر این رایگان بودن لینوکس نیز باعث افزایش تعداد کاربران آن نیز شده است. بسیاری از تلفن های هوشمند و وسایل الکترونیکی از این سیستم عامل استفاده می کنند که علت آن توجه به نیاز کاربران می باشد.

عمومی بودن لینوکس باعث شده تعداد زیادی برنامه نویس آن را توسعه دهند و همین باعث شده نیاز قشر زیادی از کاربران به این وسیله تامین شود. از لینوکس در زیرساخت نرم افزارهای معروفی نظیر MySQL، آپاچی (Apache)، پی اچ پی (PHP)، پایتون (Pyton) و ... استفاده شده است که هر کدام از این برنامه ها میلیون ها کاربر و استفاده کننده دارند. همین امر نشان دهنده حضور پررنگ این سیستم عامل در جهان می باشد. استفاده از لینوکس در شبکه و اینترنت بسیار رایج شده است به طوری که گفته می شود از هر ۱۰ شرکت هاستینگ (Hosting) تعداد ۵ شرکت از لینوکس در سیستم خود استفاده می کنند.

لینوکس دسکتاپ

لینوکس همچنین از مناظر مختلف تنوع دارد. از نظر برنامه و نرم افزارها، امکانات، گرافیک و ظاهر و ... تنوع بسیاری در این سیستم عامل وجود دارد. علتش هم این است که توسعه دهندگان مختلفی برای آن و با توجه به ذاعقه کاربران نرم افزار و توزیع ساخته اند.

لینوکس چه مزایایی دارد؟

همانطور که ذکر شد لینوکس توسط توسعه هزاران توسعه دهنده ساخته شده است و به همین دلیل تا حد زیادی پاسخ نیاز کاربران را می دهد. همچنین در این نوع سیستم عامل امکانات مختلفی قرار گفته که نیاز کاربران به سهولت در آن پاسخ داده می شود. همین باعث شده لینوکس کاربران بسیاری در سرتاسر دنیا پیدا کند. در ادامه برخی از مزایای استفاده از لینوکس را ذکر خواهیم کرد.

- لینوکس رایگان است
اگر بخواهید از سیستم عاملی نظیر ویندوز استفاده کنید باید چند صد هزار تومان پول خرج کنید. علاوه بر آن نرم افزارهای جانبی آن نیز نیازمند صرف هزینه می باشد. در حالی که لینوکس رایگان است و نرم افزارهای آن نیز بصورت ارزان یا رایگان در اینترنت موجود است. پس شما می توانید با صرف هزینه کم از لینوکس استفاده کنید.

- لینوکس امن است
سیستم عامل برپایه لینوکس بسیار امن و قابل اطمینان است و با خیال راحت می توان از سرورهای لینوکسی با سطح امنیتی فوق العاده استفاده کرد. جامعه لینوکس و توسعه دهندگان آن بطور مداوم اشکالات آن را بررسی کرده و آنها را حل می کنند. بنابراین دیگر نیازی به نگرانی از بابت اشکالات سیستمی و باگ های امنیتی وجود ندارد. اگر لینوکس داشته باشید دیگر نیازی به خرید آنتی ویروس نیز ندارید.

- لینوکس سریع است
لینوکس سیستم عاملی سبک است و همین باعث شده سرعت آن نسبت به دیگری سیستم عامل ها بالاتر باشد. در لینوکس منابع سیستم نظیر پردازنده، حافظه و رم دیگر برای راه اندازی سیستم عامل سنگین صرف نمی شود. بنابراین سرعت سیستم کاهش پیدا نمی کند.

- لینوکس پشتیبانی قوی دارد
لینوکس متن باز است و هزاران توسعه دهنده آن را ساخته اند. سازندگان لینوکس که هزاران برنامه نویس از سراسر دنیا هستند بطور مداول مشکلات آن را بررسی کرده و آنها را رفع می کنند. مشکلاتی نظیر باگ و اشکال سیستمی، حفره های امنیتی و نقایص سامانه توسط این توسعه دهنده ها در بروزرسانی ها حل می شود.

- لینوکس نیازی به نصب درایور ندارد
برای استفاده از ویندوز باید درایورهای لازم را روی سیستم نصب کرد. در حالی که لینوکس چنین نیست و لازم نیست روی لینوکس درایور نصب شود. زیرا بیشتر درایورهای لازم در لینوکس گنجانده شده و دیگر شما نیاز به نصب آنها ندارید.

امنیت بالای لینوکس

در ذکر ویژگی های لینوکس علاوه بر موارد مذکور موارد دیگری نظیر بروزرسانی های جزء به جزء، امکان بروزرسانی آسان، دسترسی به انواع نرم افزارهای رایگان، استفاده راحت از لینوکس، سازگاری با انواع سخت افزارها (برخلاف ویندوز)، نرم افزارهای جانبی قوی و ... نیز وجود دارد.

تفاوت لینوکس و ویندوز در چیست؟

پیش از بیان تفاوت های لینوکس و ویندوز باید گفت که این دو یک شباهت کلی با هم دارند که هر دو سیستم عامل هستند. لینوکس به طور کلی هسته سیستم عامل است که به همراه توزیع، یکی سیستم عامل کامل را تشکیل می دهد و تازه همچون ویندوز می شود. اولین تفاوت این است که لینوکس یک سیستم عامل متن باز و رایگان است؛ در حالی که ویندوز سیستم‌عاملی تجاری و متن بسته است که محصول شرکت مایکروسافت می باشد. 

لینوکس سیستم عاملی است که به راحتی ویندوز نیست و کاربران برای نصب و استفاده از آن ممکن است دچار مشکل شوند. بنابراین می توان گفت که ویندوز سیستم عاملی کاربر پسند است. در حالی که لینوکس چنین نیست. آمار نصب این دو سیستم عامل در رایانه های شخصی نشان می دهد که بیش از ۸۰ درصد رایانه های شخصی از ویندوز استفاده می کنند و تنها ۵ درصد لینوکس را روی رایانه خود نصب کرده اند.

این آمار در مورد سرورها متفاوت است و وضعیت نشان دهنده توجه سرورها به لینوکس می باشد. حدود ۷۰ درصد سرورها از لینوکس و حدود ۳۰ درصد هم از ویندوز استفاده می کنند. بنابراین می توان گفت که لینوکس سیستم عاملی محبوب در میان متخصصین رایانه است. در حالیکه ویندوز چنین نیست. یکی تفاوت دیگر در شخصی سازی سیستم عامل است. لینوکس با توزیع های مختلف خود این امکان را می دهد که سیستم عامل رایانه ای به کلی شخصی سازی شود. در حالی که ویندوز چنین امکانی را به کاربر نمی دهد و ظاهر و باطن همان است که مایکروسافت تعیین کرده است.

چرا از لینوکس استفاده کنیم؟

همانطور که ذکر شد لینوکس توسط توسعه هزاران توسعه دهنده ساخته شده است و به همین دلیل تا حد زیادی پاسخ نیاز کاربران را می دهد. همچنین در این نوع سیستم عامل امکانات مختلفی قرار گفته که نیاز کاربران به سهولت در آن پاسخ داده می شود. همین باعث شده لینوکس کاربران بسیاری در سرتاسر دنیا پیدا کند. با توجه به تمام این نکات و نکات ذکر شد در بخش قبل به نظر می رسد استفاده از لینوکس بسیار بهتر و راحت از دیگر سیستم عامل ها باشد و برای شما هزینه کمتری داشته باشد.

لینوکس با ارائه توزیع های مختلف و انواع نرم افزار با موضوعات مختلف و همچنین ارائه بسته های گرافیکی جذاب باعث شده این سیستم عامل نسبت به دیگران محبوبیت بیشتری بدست آورد. در حقیقت شما با استفاده از لینوکس علاوه بر این که هزیه کمتری پرداخت می کنید خدمات بیشتری نیز دریافت کرده و سختی کمتری نیز برای خود ایجاد می کنید. پس دیگر هیچ دلیلی ندارد که از لینوکس استفاده نکنیم.

به این مطلب امتیاز دهید (امتیاز ۴.۹ از ۵ از مجموع ۷ رای)

مطالب مرتبط

مطالب پیشنهادی

نظرات کاربران (۱۳)

داجی

خبری تو یکی از سایت های دیجیتالی در مورد لینوکس خوندم خواستم بقیه هم بدونن. نوشته بود:
کارشناسان فعال در حوزه سایبر از کشف یک آسیب پذیری جدید در سیستم عامل لینوکس خبر دادند. این آسیب پذیری در درایور RTLWIFI چیپ های وای فای Realtek کشف شده است که باعث می شود سیستم به کلی از کار افتاده و یا تحت کنترل هکرها قرار گیرد.
به نظر می رسد این باگ امنیتی حدود پنج سال در درایور مذکور وجود داشته و با کشف آن، متخصصین امنیتی این آسیب پذیری را در گروه آسیب پذیری های خطرناک قرار داده اند. گفتنی است که پچ لازم جهت حل مشکل و رفع آسیب پذیری ارائه شده است اما احتمالا قرارگیری آن در هسته لینوکس زمانی به طول خواهد انجامید.
حالا قضاوت با خودتون...

۳ هفته پیش
optim

دوستان باز هم یه خبر داغ در مورد آسیب پذیری لینوکس!
تازگیا متخصصین امنیتی یک آسیب پذیری بسیار خطرناک در لینوکس پیدا کرده اند که به هکر ها اجازه میده با اجرای یک دستور در خط فرمان دسترسی روت به سیستم پیدا کند. این دستور دارای حفره sudo است که یکی از قوی ترین دستورهای خط فرمان لینوکس است و به کمک آن می توان سطح دسترسی روت پیدا کرد. این مشکل امنیتی حتی زمانی که ممانعتی در سیستم وجود داشته باشد هم به هکر دسترسی سطح روت می دهد. در نتیجه می توان گفت که اگر هکر فرصت مناسب پیدا کند. می تواند هر کاری را که بخواهد روی سیستم انجام دهد.
دوستان مراقب باشید گرفتار نشید...

۱ ماه پیش
کالی

جسارتا کالی لینوکس چیه؟ همون لینوکسه یا فرق داره؟

۱ ماه پیش
آن‌دیجیتال

در این مطلب گفته شد به طور کلی لینوکس هسته سیستم عامل است که به وسیله توضیع های مختلف برای کاربران قابل استفاده می شود. کالی لینوکس هم یک توزیع از لینوکس است که نه برای کاربران عادی بلکه به صورت تخصصی برای کاربران فنی و متخصص ایجاد شده است. متخصصین امنیتی برای انجام عملیات های تست نفوذ شبکه کالی لینوکس را ایجاد کرده اند که البته برخی هکرها از آن برای نفوذ به شبکه و هک کردن استفاده می کنند.

محمدرضا

برنامه های لینوکس به اندازه ویندوز زیاد نیست. شاید به خاطر همین باشه که کاربران به سمت اون رو نمیارن

۱ ماه پیش
سلمانیان

متاسفانه یکی از بزرگترین مشکلات لینوکس که میشه گفت تقصیر خودش هم نیست، اینه که محیط و فضای لینوکس یا همان رابط کاربری لینوکس کاملا جدید است و برای کاربران به نوعی غیرقابل فهمه. خب همین باعث میشه روزهای اول کار برای کاربران سخت باشه و تازه وارد ها خیلی اذیت بشن...
فکر می کنم بهترین راه برای اینکه کاربران جدید به لینوکس عادت کنند و راحت ازش استفاده کنند اینه که هم لینوکس هم ویندوز رو نصب کنیم تا برای استفاده، ویندوز سر جاش باشه و برای یادگیری لینوکس مورد استفاده قرار بگیره. اینطوری هم از ویندوز استفاده میکنید و مشکلی ندارید و هم یواش یواش لینوکس رو یاد میگیرید. دیگه تازه واردها هم هنگ نمیکنن.

۱ ماه پیش
سهیلا جباری

با لینوکس کار کردم، کلا بدردم نمیخوره به نظرم ارزش نداره کوچ کنم به لینوکس. مگه مریضم ویندوز رو با تمام سادگیش و آموزش هایی که ازش دارم رو دور بریزم بعد دوباره از نو برم همون ها رو تو لینوکس یاد بگیرم. از پایتون که استفاده نمیکنم به خاطر همین لینوکس برام فایده نداره. سیستم عامل ویندوز بهترینه، نسخه ۷ هم بهترین نسخه ویندوزه

۱ ماه پیش
پورحسن

کاربران لینوکس از ویندوز کمتر هستند، شاید همین کاربران کم به معنی این باشد که لینوکس از ویندوز ضعیف تر است

۱ ماه پیش
روژان

چند وقت پیش خبرهای مختلفی از ناامنی لینوکس منتشر شده بود من تصور کردم که لینوکس سیستم عامل ناامنیه. آیا واقعا همینطوره؟

۱ ماه پیش
آن‌دیجیتال

خیر، به طور کلی هر نرم افزار یا سیستم عاملی یکسری نقاط قوت و ضعف دارد که لینوکس هم از آن مستثنی نیست. ممکن است خبرهایی در خصوص وجود آسیب پذیری در لینوکس یا هک شدن آن منتشر شده باشد، اما این معنای ناامن بودن لینوکس نیست. هر روز خبرهای مختلفی در مورد نفوذ هکرها به برنامه های مختلف منتشر می شود که لینوکس تنها یکی از آنهاست.

Robox

لینوکس چیست؟ سیستم عاملیست که پر شده از باگ و مشکلات برنامه نویسی که به صورت دِیمی توسعه داده شده است و باعث میشود ما کاربران قدر ویندوز را بیشتر بدانیم.

۱ ماه پیش
end

خیلی خوب بود...
من فکر می کنم لینوکس بیشتر برای برنامه نویسان و توسعه دهنده ها مفیده همین طور که در شرکت مایکروسافت بیشتر کارمندها از سیستم عامل لینوکس برای برنامه نویسی بخشهای ویندوز استفاده می کنند...
تقریبا ۹۰ درصد سرورهای دنیا بر پایه لینوکس ساخته شده اند و ۱۰ درصد هم از ویندوز سرور استفاده می کنند...

۱ ماه پیش
foo

در لینوکس هر کاری میشه انجام داد اما در ویندوز محدودیت وجود دارد، لینوکس اپن سورسه و توسعه دهنده های مختلف روی اون کار می کنن. تازه توزیع های مختلف اون قابلیت های مختلفی داره که برای کاربر جذابه. اما ویندوز توسط مایکروسافت توسعه داده میشه و اون هم پولیه

۱ ماه پیش
بهروز

با این حال خیلی از لینوکس استفاده نمیشه، من تصورم اینه که برای کاربران عادی استفاده از لینوکس سخت تر از ویندوز باشه

۱ ماه پیش
مهندس

لینوکس جایگزین خوبی برای ویندوز است که به نظرم جا داره بیشتر به اون توجه بشه. خیلی از کاربرها اصلا نمیدون لینوکس چی هست تا بخوان ازش استفاده کنند. اما در صورتی که بدانند که لینوکس چه قابلیت هایی داره حتما به استفاده از اون روی می آورن

۱ ماه پیش